Κύπρος και Αριστερά

ΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΚΑΙ ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΟΥ ΣΥΧΝΑ ΑΠΩΘΕΙΤΑΙ

Τον τε­λευ­ταίο και­ρό, με α­φορ­μή ό­σα συ­νέ­βη­σαν στην Κύ­προ, ε­πα­νέρ­χε­ται και στις τά­ξεις της Αρι­στε­ράς η συ­ζή­τη­ση για ζη­τή­μα­τα που, με μία έν­νοια, ε­ντάσ­σο­νται στην κα­τη­γο­ρία των «ε­θνι­κών θε­μά­των». Η ελ­λη­νι­κή Αρι­στε­ρά κα­λεί­ται, α­πό τη μια πλευ­ρά, να α­να­λύ­σει και να ε­ξα­γά­γει συ­μπε­ρά­σμα­τα α­πό την πε­ντα­ε­τή δια­κυ­βέρ­νη­ση της χώ­ρας α­πό το Α­ΚΕΛ και α­πό την άλ­λη, σχε­δόν ταυ­τό­χρο­να, να α­πα­ντή­σει στις προ­κλή­σεις που έ­θε­σαν οι α­πο­φά­σεις του Eurogroup του Μαρ­τίου για την α­ντι­με­τώ­πι­ση της κυ­πρια­κής οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης. Με α­φορ­μή λοι­πόν τη νέα κα­τά­στα­ση που δια­μορ­φώ­θη­κε στην Κύ­προ α­πό τον Μάρ­τιο και με­τά, ο δη­μό­σιος διά­λο­γος στο ε­σω­τε­ρι­κό της ελ­λη­νι­κής Αρι­στε­ράς α­να­δει­κνύει τις δια­φο­ρε­τι­κές προ­σεγ­γί­σεις (α­κό­μα και τις συγ­χύ­σεις) σε ό,τι α­φο­ρά την Κύ­προ συ­νο­λι­κά -την ι­στο­ρία της, την κοι­νω­νία, την πο­λι­τι­κή και οι­κο­νο­μι­κή της κα­τά­στα­ση- πο­λύ δε πε­ρισ­σό­τε­ρο που το Κυ­πρια­κό θεω­ρεί­ται πά­ντα μεί­ζον ε­θνι­κό θέ­μα. Ωστό­σο, το Κυ­πρια­κό συ­νι­στά συγ­χρό­νως το ση­μείο στο ο­ποίο συ­μπυ­κνώ­νε­ται μια με­γά­λη το­μή της τα­ξι­κής πά­λης στην Ελλά­δα.

Σία Ανα­γνω­στο­πού­λου, Αδά­μος Ζα­χα­ριά­δης

Από την κι­νη­το­ποίη­ση της κοι­νής, ελ­λη­νο­κυ­πρια­κής και τουρ­κο­κυ­πρια­κής, Πλατ­φόρ­μας Εκπαι­δευ­τι­κών με σύν­θη­μα «Κα­νεί πιον (=Φτά­νει πια) – Λύ­ση τώ­ρα», τον Μάρ­τη του 2009.

Μι­κρή ι­στο­ρι­κή α­να­δρο­μή

Η Κύ­προς δεν α­να­δύ­θη­κε στα νε­ρά της Με­σο­γείου το 1974. Το Κυ­πρια­κό υ­πήρ­χε και πριν α­πό τό­τε. Ωστό­σο, οι α­να­λύ­σεις ο­ρι­σμέ­νων τμη­μά­των της Αρι­στε­ράς (κα­τ’ α­ντι­στοι­χία με τις κυ­ρίαρ­χες α­να­λύ­σεις) ξε­κι­νούν α­πό αυ­τή τη χρο­νο­λο­γία και δια­φο­ρο­ποιού­νται -στην κα­λύ­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση- ως προς τις ευ­θύ­νες της ελ­λη­νι­κής πλευ­ράς για το προ­δο­τι­κό πρα­ξι­κό­πη­μα της χού­ντας, α­πω­θώ­ντας ε­πι­λε­κτι­κά ό­σα συ­νέ­βη­σαν α­πό τη δε­κα­ε­τία του 1940 μέ­χρι τό­τε. Πα­ρα­μέ­νουν έ­τσι ε­γκλω­βι­σμέ­νες στη θεω­ρία των «α­δι­κη­μέ­νων ε­θνών» (ο Ελλη­νι­σμός εί­ναι συ­νή­θως έ­να α­πό αυ­τά) προ­σπα­θώ­ντας ί­σως, πι­στές στη γραμ­μή που χά­ρα­ξε το ΚΚΕ α­πό το 1949 και με­τά, να α­πο­σεί­σουν την κα­τη­γο­ρία που δια­τύ­πω­ναν οι νι­κη­τές του εμ­φυ­λίου πε­ρί «ε­θνο­προ­δο­τι­κής Αρι­στε­ράς».
Προ­νο­μια­κή θέ­ση στην ε­πι­χει­ρη­μα­το­λο­γία που α­να­πτύσ­σε­ται έ­χουν –εν­νο­εί­ται…- τα «ι­στο­ρι­κά ε­πι­χει­ρή­μα­τα», μιας και η ι­στο­ρία της Κύ­πρου ση­μα­δεύε­ται α­πό την τουρ­κι­κή ει­σβο­λή του 1974. Ωστό­σο, η το­μή την ο­ποία συ­νι­στά, αυ­το­νοή­τως, η βαρ­βα­ρό­τη­τα μιας ει­σβο­λής, ε­πι­κα­λύ­πτει μια σει­ρά αι­τίων που έ­χουν δη­μιουρ­γή­σει αυ­τό το «πο­λυ­πα­ρα­γο­ντι­κό» πρό­βλη­μα που α­κούει στο ό­νο­μα Κυ­πρια­κό. Το πρό­βλη­μα, δη­λα­δή, εί­ναι βα­θιά πο­λι­τι­κό. Άλλω­στε, ό­λες οι διε­θνείς α­πό­πει­ρες για ε­πί­λυ­ση του Κυ­πρια­κού δεν πε­ριο­ρί­ζο­νται στο –δί­καιο και αυ­το­νό­η­το- αί­τη­μα για α­πό­συρ­ση του τουρ­κι­κού στρα­τού, αλ­λά προ­σπα­θούν να α­ντι­με­τω­πί­σουν και μια σει­ρά άλ­λα προ­βλή­μα­τα που έ­χουν δη­μιουρ­γη­θεί μέ­σα στο χρό­νο. Η Αρι­στε­ρά, λοι­πόν, κα­λεί­ται να δια­τυ­πώ­σει τη δι­κή της θέ­ση σε αυ­τή τη συ­ζή­τη­ση, μια θέ­ση που να μην α­να­πα­ρά­γει ά­κρι­τα την «ε­πί­ση­μη» και «θε­σμι­κή» α­νά­γνω­ση της ι­στο­ρίας, αλ­λά ει­σά­γει στη συ­ζή­τη­ση την τα­ξι­κή και διε­θνι­στι­κή μα­τιά της Αρι­στε­ράς.
Έτσι κι αλ­λιώς, η ι­στο­ρία εί­ναι δύ­σβα­το χω­ρά­φι και υ­πάρ­χουν πολ­λοί τρό­ποι να το α­ξιο­ποιή­σει κα­νείς. Και θα ή­ταν α­στείο να λη­σμο­νεί κα­νείς την «πο­λι­τι­κή χρή­ση» της ι­στο­ρίας και ι­διαί­τε­ρα το πώς ο­ρι­σμέ­να πράγ­μα­τα α­νά­γο­νται σε «αυ­το­νό­η­τα». Ωστό­σο, δεν πρέ­πει να ξε­χνά­με ό­τι πολ­λές φο­ρές η δου­λειά της Αρι­στε­ράς εί­ναι να πο­λε­μά­ει, να αμ­φι­σβη­τεί τα «αυ­το­νό­η­τα», να μην τα θεω­ρεί δε­δο­μέ­να, ό­σο κι αν αυ­τά ε­φη­συ­χά­ζουν μια αυ­τά­ρε­σκη κοι­νω­νία που της α­ρέ­σει να βλέ­πει τον ε­αυ­τό της πά­ντα δι­καιω­μέ­νο μέ­σα στον χρό­νο. Αν εί­ναι ό­μως να μι­λή­σου­με για ι­στο­ρία, ας μην πε­ριο­ρι­ζό­μα­στε σε μια μο­νο­σή­μα­ντη α­νά­γνω­σή της. Ας ρι­σκά­ρου­με να θέ­σου­με κά­ποια δύ­σκο­λα ε­ρω­τή­μα­τα που διά­φο­ροι ι­στο­ρι­κοί έ­χουν δια­τυ­πώ­σει αλ­λά η Αρι­στε­ρά στο σύ­νο­λό της δεν τολ­μά πά­ντα να θέ­σει.

Οι ε­πι­διώ­ξεις της Δε­ξιάς

Για πα­ρά­δειγ­μα, το ε­ρώ­τη­μα που α­φο­ρά τη συ­γκρό­τη­ση, την η­γε­σία και τα αι­τή­μα­τα του α­γώ­να της Ε­Ο­ΚΑ. Ο α­γώ­νας αυ­τός πράγ­μα­τι «πά­τη­σε» πά­νω στις α­νά­γκες των κοι­νω­νιών για α­παλ­λα­γή α­πό την ε­ξάρ­τη­ση (α­ποι­κια­κή ή η­μια­ποι­κια­κή), για κοι­νω­νι­κή δι­καιο­σύ­νη και ι­σό­τη­τα. Όμως ας μη λη­σμο­νού­με ό­τι ορ­γα­νώ­θη­κε τό­σο στην Αθή­να, μέ­σα στο πιο σκλη­ρό με­τεμ­φυ­λια­κό κλί­μα, α­πό αυ­τούς μά­λι­στα που πρω­το­στά­τη­σαν στο α­ντι­κομ­μου­νι­στι­κό πο­γκρόμ στην Ελλά­δα, με αρ­χη­γό τον –η­γέ­τη της Χ- Γρί­βα ό­σο και στην Κύ­προ α­πό τον -γνω­στών α­ντι­κομ­μου­νι­στι­κών φρο­νη­μά­τω­ν- Μα­κά­ριο. Το κρί­σι­μο ζή­τη­μα που ε­τί­θε­το ε­κεί­νη την ε­πο­χή για τη Δε­ξιά ή­ταν η ε­ξου­δε­τέ­ρω­ση των υ­πο­δο­χών που εί­χε δη­μιουρ­γή­σει η Αρι­στε­ρά για έ­ναν α­γώ­να με α­ντια­ποι­κια­κό, κοι­νω­νι­κό και τα­ξι­κό πε­ριε­χό­με­νο.
Για τη Δε­ξιά, λοι­πόν, της ε­πο­χής το με­γά­λο στοί­χη­μα, προ­κει­μέ­νου να η­γε­μο­νεύ­σει α­πέ­να­ντι στην Αρι­στε­ρά, ή­ταν να α­να­γά­γει το πο­λι­τι­κό/κοι­νω­νι­κό αί­τη­μα σε «ε­θνι­κό»/α­λυ­τρω­τι­κό. Για να υ­πη­ρε­τη­θεί η λο­γι­κή αυ­τή κι­νη­το­ποιή­θη­καν ό­λα τα πε­ρι­θω­ριο­ποιη­μέ­να α­πό την ι­στο­ρία στοι­χεία, ό­πως ο Γρί­βας. Η «Ένω­ση» α­πο­τέ­λε­σε το ση­μείο κα­μπής της υ­πο­τα­γής της Αρι­στε­ράς (η ο­ποία έ­πε­σε στη πα­γί­δα) στην ε­θνι­κή η­γε­μο­νία της Δε­ξιάς. Με δε­δο­μέ­να τα πα­ρα­πά­νω –τα γρά­φει άλ­λω­στε ευ­θαρ­σώς ο Γρί­βας στα Απο­μνη­μο­νεύ­μα­τά του- ο­φεί­λου­με να α­να­ρω­τη­θού­με ως α­ρι­στε­ροί/ές για το α­πε­λευ­θε­ρω­τι­κό, κοι­νω­νι­κό ό­ρα­μα της Ε­Ο­ΚΑ. Να α­να­ρω­τη­θού­με ε­πί­σης για τις κα­ταγ­γε­λίες του Α­ΚΕΛ για τις ε­πι­θέ­σεις της Ε­Ο­ΚΑ σε μέ­λη του κα­τά την πε­ρίο­δο 1955-1959. Τέ­λος, να α­να­ρω­τη­θού­με μή­πως το α­λυ­τρω­τι­κό ό­ρα­μα της Ένω­σης α­πέ­κλειε τους Τουρ­κο­κύ­πριους α­πό ο­ποιον­δή­πο­τε κυ­πρια­κό α­ντια­ποι­κια­κό α­γώ­να, ε­νώ ε­νί­σχυε τον α­κραίο, τουρ­κι­κό ε­θνι­κι­σμό και σε αυ­τή την κοι­νό­τη­τα.
Υπάρ­χουν βέ­βαια ε­ρω­τή­μα­τα και για τα πρώ­τα χρό­νια της α­νε­ξαρ­τη­σίας της Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τίας (1960-1974), στα ο­ποία ε­πί­σης οι α­πα­ντή­σεις εί­ναι ι­διαί­τε­ρα δύ­σκο­λες. Για πα­ρά­δειγ­μα, τι συ­νέ­βη το 1963 με το αί­τη­μα για τρο­πο­ποίη­ση των «13 ση­μείων» του Συ­ντάγ­μα­τος α­πό τον Μα­κά­ριο; Ση­μα­το­δο­τού­σε ά­ρα­γε έ­να τέ­τοιο αί­τη­μα μια δί­καιη κυ­πρια­κή διεκ­δί­κη­ση ή την α­παρ­χή συ­γκρού­σεων α­νά­με­σα στις δύο κοι­νό­τη­τες; Τι ση­μα­το­δο­τού­σε ά­ρα­γε η τρο­πο­ποίη­ση των «13 ση­μείων» σε έ­να πλαί­σιο ό­που τα δι­καιώ­μα­τα της τουρ­κο­κυ­πρια­κής κοι­νό­τη­τας (α­να­γνω­ρι­σμέ­να α­πό τις διε­θνείς συν­θή­κες) άρ­χι­σαν να ο­ρί­ζο­νται ως προ­νό­μια πα­ρα­χω­ρη­μέ­να α­πό την πλειο­ψη­φία στη μειο­ψη­φία; Για­τί α­γνοού­με τις α­να­ρίθ­μη­τες ο­μι­λίες, συ­νε­ντεύ­ξεις, δη­λώ­σεις του ί­διου του Μα­κά­ριου -ό­λες δη­μο­σιευ­μέ­νες και εύ­κο­λα προ­σβά­σι­μες- που θα μας δια­φώ­τι­ζαν για την «α­νταρ­σία» των Τουρ­κο­κυ­πρίων το ’63 και τις ε­πι­θέ­σεις ε­να­ντίον τους; Ανα­ρω­τιό­μα­στε ά­ρα­γε τι κλί­μα δη­μιουρ­γού­σαν ό­χι μό­νο ε­να­ντίον της τουρ­κο­κυ­πρια­κής κοι­νό­τη­τας αλ­λά και ε­να­ντίον της ί­διας της δη­μο­κρα­τίας στη χώ­ρα δη­λώ­σεις ό­πως αυ­τή του Μα­κά­ριου, στις 4 Σε­πτεμ­βρίου του 1962, ό­τι «μέ­χρις ό­του η μι­κρή τουρ­κι­κή κοι­νό­τη­τα, που α­πο­τε­λεί μέ­ρος της τουρ­κι­κής φυ­λής, του τρο­με­ρού εχ­θρού του ελ­λη­νι­σμού, ε­ξου­δε­τε­ρω­θεί, το κα­θή­κον προς τους ή­ρωες της Ε­Ο­ΚΑ δεν μπο­ρεί να θεω­ρη­θεί λή­ξαν». Γνω­ρί­ζου­με κά­τι πε­ρί του «Σχε­δίου Ακρί­τας» με συμ­με­το­χή του Τάσ­σου Πα­πα­δό­που­λου, τον ο­ποίο τό­σο ε­ξυ­μνούν τμή­μα­τα της ελ­λη­νι­κής Αρι­στε­ράς α­κό­μα και σή­με­ρα; Ξέ­ρου­με ά­ρα­γε κά­τι για τους τουρ­κο­κυ­πρια­κούς θύ­λα­κες, για τις ε­πι­θέ­σεις στα τουρ­κο­κυ­πρια­κά χω­ριά, ει­δι­κά με­τά την ε­πα­νεμ­φά­νι­ση του Γρί­βα στη Κύ­προ;
Σε ό­λα αυ­τά τα ε­ρω­τή­μα­τα -κα­θο­ρι­στι­κά για την ό­ξυν­ση των σχέ­σεων με­τα­ξύ των δύο κοι­νο­τή­των αλ­λά και για την κα­τά­στα­ση που δια­μορ­φω­νό­ταν στην Κύ­προ και η ο­ποία ε­πι­δει­νώ­θη­κε με το χου­ντι­κό πρα­ξι­κό­πη­μα του 1974 και κο­ρυ­φώ­θη­κε με την τουρ­κι­κή ει­σβο­λή- έ­να μέ­ρος της Αρι­στε­ράς προ­τι­μά ή την εκ­κω­φα­ντι­κή σιω­πή ή την υιο­θέ­τη­ση κά­ποιων «αυ­το­νό­η­των». Και αυ­τό α­νε­ξάρ­τη­τα αν έ­τσι υ­πο­τάσ­σε­ται στις «γκρί­ζες ζώ­νες» του ε­θνι­κι­σμού ή α­κό­μη και του ρα­τσι­σμού, ό­ταν στον λό­γο του για το Κυ­πρια­κό η άλ­λη –διε­θνώς α­να­γνω­ρι­σμέ­νη- κοι­νό­τη­τα του νη­σιού, η τουρ­κο­κυ­πρια­κή, εί­τε α­που­σιά­ζει εί­τε υ­πο­βαθ­μί­ζε­ται σε μειο­νό­τη­τα.

Αρι­στε­ρά και δη­μο­ψή­φι­σμα του 2004

Με αυ­τές τις «γκρί­ζες ζώ­νες» πε­ρί Κυ­πρια­κού στις α­πο­σκευές του, μέ­ρος της Αρι­στε­ράς δεν τολ­μά α­κό­μη να συ­ζη­τή­σει σο­βα­ρά αυ­τά που συ­νέ­βη­σαν στην Κύ­προ το 2004. Έτσι, περ­νά α­πα­ρα­τή­ρη­το το γε­γο­νός ό­τι τό­τε οι Τουρ­κο­κύ­πριοι εί­χαν ε­ξε­γερ­θεί κα­τά του κα­θε­στώ­τος του Ντεν­κτάς, κα­τά της πο­λι­τι­κής της Τουρ­κίας, κα­τά του τουρ­κι­κού στρα­τού, με το σύν­θη­μα μά­λι­στα «ζη­τά­με την α­πε­λευ­θέ­ρω­σή μας α­πό αυ­τούς που μας ε­λευ­θέ­ρω­σαν», διεκ­δι­κώ­ντας για πρώ­τη φο­ρά μα­χη­τι­κά την ει­ρη­νι­κή συ­νύ­παρ­ξη με τους Ελλη­νο­κύ­πριους στο ί­διο κρά­τος. Η πλειο­ψη­φία της ελ­λη­νο­κυ­πρια­κής κοι­νό­τη­τας, υ­πό την η­γε­σία του Τάσ­σου Πα­πα­δό­που­λου (που εί­χε ε­κλε­γεί με ευ­θύ­νη του Α­ΚΕΛ) αλ­λά και με κα­θο­ρι­στι­κό το «ό­χι» του ί­διου του Α­ΚΕ­Λ, τους γύ­ρι­σε την πλά­τη με βα­σι­κό ε­πι­χεί­ρη­μα τη με­γά­λη οι­κο­νο­μι­κή α­νι­σό­τη­τα των δύο κοι­νο­τή­των. Όπως εί­χε γρά­ψει ο Άγγε­λος Ελε­φά­ντης στην Αυ­γή, «ό­λοι ό­σοι ψή­φι­σαν “ό­χι” στο δη­μο­ψή­φι­σμα δεν εί­ναι ε­θνι­κι­στές. Αλλά το “ό­χι” εί­ναι ε­θνι­κι­στι­κό». Άλλω­στε, θυ­μό­μα­στε α­κό­μη τους «ε­μπνευ­σμέ­νους λό­γους» «αν­θρώ­πων του Θε­ού» πε­ρί τε­μπέ­λη­δων και φτω­χών Τουρ­κο­κύ­πριων και άλ­λα τέ­τοια τα ο­ποία –πού να το φα­ντα­ζό­μα­σταν τό­τε ε­μείς οι «πλού­σιοι»- λί­γα χρό­νια με­τά θα ή­ταν τα ί­δια ε­πι­χει­ρή­μα­τα που θα χρη­σι­μο­ποιού­σαν οι πλού­σιοι της Ε.Ε. για τους Έλλη­νες.
Δυ­στυ­χώς δεν α­ντι­λαμ­βα­νό­μα­στε α­κό­μα πως ό­σο διαιω­νί­ζε­ται η ση­με­ρι­νή κα­τά­στα­ση στη Κύ­προ, τό­σο ε­νι­σχύε­ται ο ρό­λος της Τουρ­κίας στο νη­σί. Δεν α­ντι­λαμ­βα­νό­μα­στε πως μό­νο η λύ­ση και η ει­ρη­νι­κή συμ­βίω­ση ό­λων των κα­τοί­κων του νη­σιού κά­τω α­πό το ί­διο ο­μό­σπον­δο κρά­τος εί­ναι ι­κα­νή να υ­πο­βαθ­μί­σει τον πα­ρά­γο­ντα Τουρ­κία. Η ση­με­ρι­νή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα στη Κύ­προ το ε­πι­βε­βαιώ­νει και δυ­σκο­λεύει α­πί­στευ­τα την προο­πτι­κή της λύ­σης της δι­ζω­νι­κής, δι­κοι­νο­τι­κής ο­μο­σπον­δίας.

H πα­γω­μέ­νη μας πυ­ξί­δα

Πο­λύς λό­γος γί­νε­ται τε­λευ­ταία για τις πι­θα­νό­τη­τες συ­νερ­γα­σίας των λαών του Νό­του, για τον ευ­ρω­παϊκό Βορ­ρά και το μέλ­λον της Ευ­ρω­παϊκής Ένω­σης. Μή­πως ό­μως η πυ­ξί­δα της Αρι­στε­ράς έ­χει πα­γώ­σει σε έ­να και μό­νο ση­μείο; Μή­πως, δη­λα­δή, η Αρι­στε­ρά προ­τι­μά να α­κο­λου­θεί την πε­πα­τη­μέ­νη και να α­να­πα­ρά­γει σχε­δόν μη­χα­νι­στι­κά την α­ντί­λη­ψη για τη γει­το­νιά μας που άλ­λοι έ­χουν δια­μορ­φώ­σει; Οι α­να­φο­ρές στην Τουρ­κία πε­ριο­ρί­ζο­νται, πολ­λές φο­ρές, στο στε­ρε­ο­τυ­πι­κό σχε­δόν σχή­μα της «ε­πι­θε­τι­κής και ε­πε­κτα­τι­κής Τουρ­κίας». Δεν α­γνοού­με τα προ­βλή­μα­τα στις σχέ­σεις των δύο χω­ρών. Ωστό­σο, δεν εί­ναι δυ­να­τόν α­κό­μη και η Αρι­στε­ρά να α­ντι­με­τω­πί­ζει τα μεί­ζο­να αυ­τά πο­λι­τι­κά προ­βλή­μα­τα ως στρα­τιω­τι­κά, με τη λο­γι­κή εί­τε του πο­λέ­μου εί­τε της ε­κε­χει­ρίας, μια λο­γι­κή που χά­ρα­ξαν προ­η­γού­με­νες κυ­βερ­νή­σεις και ε­δώ και στην Τουρ­κία, ό­που α­κό­μα και η «ελ­λη­νο­τουρ­κι­κή φι­λία» ε­ντασ­σό­ταν πά­ντα στην ί­δια πο­λι­τι­κή στό­χευ­ση: ό,τι συ­νέ­φε­ρε κά­θε φο­ρά το με­γά­λο κε­φά­λαιο και τις κυ­ρίαρ­χες δυ­νά­μεις (ό­πως ο στρα­τός στην Τουρ­κία) των δύο χω­ρών.
Στην Τουρ­κία του νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρου, νε­ο­συ­ντη­ρη­τι­κού Ερντοάν συμ­βαί­νουν ι­στο­ρι­κής ση­μα­σίας αλ­λα­γές, τις ο­ποίες η Αρι­στε­ρά ο­φεί­λει να α­να­λύ­σει και να ε­κτι­μή­σει σύμ­φω­να με τα δι­κά της ι­δε­ο­λο­γι­κά και πο­λι­τι­κά ερ­γα­λεία. Στο πλαί­σιο αυ­τών των αλ­λα­γών, ό­που το ί­διο το πο­λι­τι­κό σύ­στη­μα της Τουρ­κίας αλ­λά­ζει και οι συ­σχε­τι­σμοί δυ­νά­μεων μέ­σα στην ί­δια τη χώ­ρα με­τα­βάλ­λο­νται, α­πο­δε­σμεύο­νται α­ντι­φα­τι­κές δυ­να­μι­κές τις ο­ποίες η Αρι­στε­ρά δεν μπο­ρεί να α­γνοή­σει για τη χά­ρα­ξη μιας νέ­ας, α­ρι­στε­ρής πο­λι­τι­κής. Για πα­ρά­δειγ­μα, η προ­σπά­θεια ε­πί­λυ­σης του μεί­ζο­νος προ­βλή­μα­τος, του Κουρ­δι­κού ση­μα­το­δο­τεί μια με­γά­λη αλ­λα­γή αλ­λά και μια με­γά­λη α­ντί­φα­ση. Από τη μια με­ριά α­να­θεω­ρεί­ται ό­λο το οι­κο­δό­μη­μα του κε­μα­λι­κού ε­θνι­κι­σμού, α­φού το μεί­ζον πρό­βλη­μα με­τα­τρέ­πε­ται α­πό στρα­τιω­τι­κό σε πο­λι­τι­κό, συγ­χρό­νως ό­μως η εν­δε­χό­με­νη ε­πί­λυ­ση του Κουρ­δι­κού, υ­πο­νο­μεύει το ί­διο το νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρο σύ­στη­μα του Ερντο­γάν. Και αυ­τό για­τί η με­τα­τρο­πή ε­νός προ­βλή­μα­τος α­πό στρα­τιω­τι­κό-ε­θνι­κό σε πο­λι­τι­κό α­πο­δε­σμεύει δυ­νά­μεις στη χώ­ρα αυ­τή και μπο­ρεί να ο­δη­γή­σει, για πρώ­τη φο­ρά, στη συ­γκρό­τη­ση της πο­λι­τι­κής με τα­ξι­κούς ό­ρους.

Τουρ­κία και Τουρ­κο­κύ­πριοι

Η μο­νο­σή­μα­ντη α­να­πα­ρα­γω­γή του εύ­κο­λου σχή­μα­τος πε­ρί ε­νός μό­νι­μου και α-ι­στο­ρι­κού ε­πε­κτα­τι­σμού της Τουρ­κίας, ο ο­ποίος τώ­ρα προ­σα­να­το­λί­ζε­ται και προς τη Μέ­ση Ανα­το­λή, δεν ε­πι­τρέ­πει τη χά­ρα­ξη μιας άλ­λης ελ­λη­νι­κής πο­λι­τι­κής στο πλαί­σιο της ο­ποίας τό­σο το Κυ­πρια­κό ό­σο και τα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά θα συ­ζη­τη­θούν σε μια βά­ση που θα έ­χει την ι­δε­ο­λο­γι­κή και πο­λι­τι­κή σφρα­γί­δα της Αρι­στε­ράς. Δεν δη­μιουρ­γεί τις προϋπο­θέ­σεις για τη δια­μόρ­φω­ση ε­νός άλ­λου πο­λι­τι­σμού της Αρι­στε­ράς για τα πο­λι­τι­κά αυ­τά ζη­τή­μα­τα. Σε ό,τι α­φο­ρά κα­τε­ξο­χήν το Κυ­πρια­κό – που με α­φορ­μή αυ­τό α­να­πα­ρά­γε­ται ό­λος ο βα­θύς ελ­λη­νι­κός ε­θνι­κι­σμός-, η έ­ντα­ξη της τουρ­κο­κυ­πρια­κής κοι­νό­τη­τας στο κυ­πρια­κό ι­στο­ρι­κό, πο­λι­τι­κό και οι­κο­νο­μι­κό της πλαί­σιο συ­νι­στά την προϋπό­θε­ση για μια άλ­λη α­ντι­με­τώ­πι­ση του προ­βλή­μα­τος. Μέ­χρι σή­με­ρα, α­κό­μη και με­γά­λο μέ­ρος της Αρι­στε­ράς δεν συ­ζη­τά για τους Τουρ­κο­κύ­πριους αλ­λά για την Τουρ­κία σε σχέ­ση με αυ­τούς. Προ­τι­μά να ε­γκα­θι­στά στις α­να­λύ­σεις του την Τουρ­κία ως κύ­ριο πρω­τα­γω­νι­στή, α­φή­νο­ντας τους Τουρ­κο­κύ­πριους στο πε­ρι­θώ­ριο, α­να­φε­ρό­με­νο σε αυ­τούς με τα συ­νη­θι­σμέ­να ευ­χο­λό­για: «δί­καιη λύ­ση του Κυ­πρια­κού, με τις δύο κοι­νό­τη­τες μα­ζί». Δια­τη­ρεί λοι­πόν μια α­ρι­στε­ρή πο­λι­τι­σμι­κή γλώσ­σα για τους Τουρ­κο­κύ­πριους, δα­νει­ζό­με­νο α­πό την άλ­λη πλευ­ρά τη σκλη­ρά πο­λι­τι­κή γλώσ­σα α­πό τη Δε­ξιά, για την ο­ποία στο νη­σί δεν υ­πήρ­ξαν πο­τέ Τουρ­κο­κύ­πριοι πα­ρά μό­νο ως δά­κτυ­λος της Τουρ­κίας. Έτσι, α­φή­νει ό­λο τον χώ­ρο στη Δε­ξιά και στο βα­θύ ε­θνι­κι­στι­κό κα­τε­στη­μέ­νο να παί­ζει ό­πο­τε και ό­πως θέ­λει με τους Τουρ­κο­κύ­πριους, ξε­χνώ­ντας ό­τι στους Τουρ­κο­κύ­πριους α­να­πτύχ­θη­καν ση­μα­ντι­κές δυ­νά­μεις που έ­δω­σαν και δί­νουν σκλη­ρές μά­χες για την α­παλ­λα­γή τους α­πό τον τουρ­κι­κό ε­θνι­κι­σμό και τους φο­ρείς του στην Κύ­προ.
Η Αρι­στε­ρά πρέ­πει να α­δρά­ξει την ευ­και­ρία να δια­φο­ρο­ποιή­σει το ι­στο­ρι­κό πα­ρά­δειγ­μα. Να δώ­σει έ­να δια­φο­ρε­τι­κό πο­λι­τι­κό και ι­δε­ο­λο­γι­κό πε­ριε­χό­με­νο τό­σο στην α­νά­λυ­ση των προ­βλη­μά­των ό­σο και στη λύ­ση τους, με την πο­λι­τι­κή στό­χευ­ση να με­τα­τρέ­ψει το τρί­γω­νο Αθή­να – Άγκυ­ρα – Λευ­κω­σία α­πό πε­ριο­χή κα­χυ­πο­ψίας, δια­τά­ρα­ξης και τρι­βών σε γέ­φυ­ρα ει­ρή­νης, συμ­βίω­σης και ευη­με­ρίας. Και, στην α­νά­λυ­σή της, να θυ­μά­ται πά­ντα ό­τι, και στην Κύ­προ, ε­κτός α­πό κοι­νό­τη­τες, υ­πάρ­χουν και τά­ξεις.

Πώς ο α­ντι­ι­μπε­ρια­λι­σμός μπο­ρεί να γί­νει μαν­δύας του ε­θνι­κι­σμού

Το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα και στους κόλ­πους της Αρι­στε­ράς αν­θούν οι γεω­πο­λι­τι­κές α­να­λύ­σεις εις βά­ρος της πο­λι­τι­κής. Οι α­να­λύ­σεις για δρό­μους πε­τρε­λαίου και φυ­σι­κού α­ε­ρίου, για υ­πό­γειες δια­δρο­μές υ­δρο­γο­ναν­θρά­κων, για μου­σουλ­μα­νι­κά και άλ­λα τό­ξα, υ­πο­τάσ­σουν τις α­να­λύ­σεις των κοι­νω­νι­κών και τα­ξι­κών σχέ­σεων σε α­πλου­στευ­τι­κές, γεω­στρα­τη­γι­κές και «ε­θνι­κές» συ­γκρού­σεις α­πό τις ο­ποίες σχε­δόν ε­ξα­φα­νί­ζε­ται η πά­λη των τά­ξεων. Όμως ο ι­μπε­ρια­λι­σμός α­ντι­κα­το­πτρί­ζει πραγ­μα­τι­κούς συ­σχε­τι­σμούς της τα­ξι­κής πά­λης και δεν εί­ναι μια μά­χη με­τα­ξύ «κα­λών» και «κα­κών» ε­θνών με στό­χο τις πλου­το­πα­ρα­γω­γι­κές πη­γές κά­θε χώ­ρας. Μό­νο σε αυ­τό το πλαί­σιο μπο­ρούν να ερ­μη­νευ­θούν ε­πι­λο­γές ό­πως η λυ­κο­φι­λία με το Ισραήλ στο ό­νο­μα του υ­πέρ­τα­του στό­χου της εκ­με­τάλ­λευ­σης των φυ­σι­κών και ε­νερ­γεια­κών πό­ρων.
Αυ­τές οι γε­νι­κές σκέ­ψεις εί­ναι γνω­στές –λί­γο ως πο­λύ- σε ό­λους τους α­ρι­στε­ρούς και τις α­ρι­στε­ρές. Πώς γί­νε­ται ω­στό­σο τμή­μα­τα της Αρι­στε­ράς να μπερ­δεύουν τις έν­νοιες του α­ντιι­μπε­ρια­λι­σμού και του διε­θνι­σμού με τις θεω­ρίες των γεω­πο­λι­τι­κών συ­νω­μο­σιών και να πα­ρα­δί­δο­νται έ­τσι ά­νευ ό­ρων στη λο­γι­κή της «α­τα­ξι­κό­τη­τας των ε­θνι­κών ζη­τη­μά­των» που προω­θεί ο ε­θνι­κι­σμός, προ­κει­μέ­νου να γεί­ρει την πλά­στιγ­γα της τα­ξι­κής πά­λης προς ό­φε­λος μίας (ποιας ά­ρα­γε…) τά­ξης;
Στις ε­πο­χές που ζού­με, ό­που το διε­θνι­στι­κό α­ντιι­μπε­ρια­λι­στι­κό πρό­ταγ­μα προϋπο­θέ­τει και συ­νε­πά­γε­ται την ξε­κά­θα­ρη και ε­φ’ ό­λης της ύ­λης διαί­ρε­ση Δε­ξιάς-Αρι­στε­ράς, η υιο­θέ­τη­ση μιας α­ντί­λη­ψης που κά­ποιοι θέ­λουν να πε­ρι­γρά­φουν ως «πα­τριω­τι­κό α­ντιι­μπε­ρια­λι­σμό» και η ο­ποία ε­μπνέε­ται α­πό τη θεω­ρία των «κα­λών» και των «κα­κών» ε­θνών, υ­πο­νο­μεύει το διά­βη­μα της Αρι­στε­ράς και ε­νι­σχύει διαρ­κώς τούς, κα­τά τα άλ­λα, τα­ξι­κούς εχ­θρούς της. Κι αυ­τό για­τί, με τον τρό­πο αυ­τό, η Αρι­στε­ρά δεν μπο­ρεί να σπά­σει το βα­θύ, πο­λι­τι­κό, οι­κο­νο­μι­κό και κυ­ρίως ι­δε­ο­λο­γι­κό, κα­τε­στη­μέ­νο, που έ­χει συ­γκρο­τή­σει η Δε­ξιά στη χώ­ρα. Το πα­ρά­δειγ­μα του Α­ΚΕΛ στην Κύ­προ α­πο­τε­λεί την πιο τρα­ντα­χτή α­πό­δει­ξη. Ενί­σχυ­σε, με τη συ­νερ­γα­σία με τον Πα­πα­δό­που­λο, το «βα­θύ κα­τε­στη­μέ­νο» στην Κύ­προ και, στη συ­νέ­χεια, προ­σπά­θη­σε να κυ­βερ­νή­σει ως α­ρι­στε­ρό κόμ­μα έ­χο­ντας α­πέ­να­ντι του το σκλη­ρό κα­τε­στη­μέ­νο που ω­στό­σο το ί­διο το Α­ΚΕΛ νο­μι­μο­ποίη­σε ι­δε­ο­λο­γι­κά και πο­λι­τι­κά.
Αντί­πα­λος της Αρι­στε­ράς δεν εί­ναι μό­νο η δε­ξιά μνη­μο­νια­κή κυ­βέρ­νη­ση (εί­τε ε­δώ εί­τε στην Κύ­προ). Αντί­πα­λός της εί­ναι και ό­λες οι δε­ξιές ε­θνι­κι­στι­κές δυ­νά­μεις που συ­γκυ­ρια­κά μπο­ρεί να εί­ναι και α­ντι­μνη­μο­νια­κές. Απέ­να­ντι σε αυ­τό το ζή­τη­μα χρειά­ζε­ται ξε­κά­θα­ρη και συ­νε­κτι­κή θέ­ση. Για πα­ρά­δειγ­μα, δεν μπο­ρεί κα­νείς να α­πορ­ρί­πτει μια συμ­μα­χία με τον Κα­μέ­νο στην Ελλά­δα, αλ­λά να πα­ρα­βλέ­πει το τα­ξι­κό πε­ριε­χό­με­νο της πο­λι­τι­κής του Λιλ­λή­κα στην Κύ­προ· κά­τι τέ­τοιο ση­μαί­νει ό­τι αρ­κεί να ση­κώ­σει κα­νείς το λά­βα­ρο του πα­τριω­τι­σμού, για να ξε­χα­στούν ό­λες οι πο­λι­τι­κές, τα­ξι­κές και ι­δε­ο­λο­γι­κές α­να­φο­ρές του.

 

http://www.epohi.gr/portal/themata/14186-2013-05-26-09-08-10

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s