Τασία Χριστοδουλοπούλου: Απαραίτητος, αλλά δεν αρκεί ο αντιρατσιστικός νόμος – Η διαλυμένη κοινωνία γίνεται φυτώριο του ναζισμού

Συνέντευξη στην «Εποχή» και την Ιωάννα Διαλεισμά

Συζητάμε με τη δικηγόρο και συντονίστρια του τμήματος Δικαιωμάτων του ΣΥΡΙΖΑ για τον αντιρατσιστικό νόμο, που φαίνεται πως αποτέλεσε την αφορμή για να αναδειχθούν διαφορετικές προσεγγίσεις, στο εσωτερικό της τρικομματικής κυβέρνησης, για την αντιμετώπιση της έξαρσης των ρατσιστικών επιθέσεων. Φυσικά, η απόσυρση του νομοσχεδίου εκ μέρους της Νέας Δημοκρατίας, όπως έσπευσαν να ξεκαθαρίσουν και οι τρεις με δημόσιες δηλώσεις, δεν διαταράσσει την κυβερνητική συνοχή, όμως αναδεικνύει τις προθέσεις του κυβερνητικού μπλοκ όσον αφορά την αντιμετώπιση του φασιστικού φαινομένου.

 

 
Το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο προκάλεσε, τελικά, τριγμούς στην τρικομματική κυβέρνηση;
Η αποκαλούμενη και κυβέρνηση εθνικής ανάγκης, συγκροτήθηκε για να υπηρετήσει την πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης και της λιτότητας. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι η έκρηξη της ανεργίας, η επιστράτευση των εκπαιδευτικών, η διάλυση των ασφαλιστικών ταμείων, η κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων και η επικείμενη κατάργηση του 13ου και του 14ου μισθού στον ιδιωτικό τομέα, φαίνεται να μην αποτελούν θέματα για ενδοκυβερνητικές τριβές. Η κυβερνητική ομοψυχία διαταράχθηκε με το αντιρατσιστικό. Εκτιμώ, όμως, ότι όλες οι πλευρές θα φροντίσουν να μην ξεπεραστούν τα «όρια» και να αποκατασταθεί η γαλήνη.

Η ΝΔ μέχρι χθες έκρινε το νομικό πλαίσιο επαρκές, τώρα κατέθεσε 4 άρθρα για τη συμπλήρωσή του, ποιος είναι ο λόγος της αλλαγής πλεύσης;
Ο Σαμαράς και η ΝΔ, λειτουργούν στα ιδεολογικά θέματα εθνοκεντρικά. Υπακούν στην Ευρώπη, ακόμα και σε ένα νεύμα του τελευταίου τεχνοκράτη της, όταν έχει να κάνει με την οικονομία, αλλά όταν έχει να κάνει με την ιδεολογία τους είναι «ανυπάκουοι». Εκτίμησαν λάθος την υπόθεση του αντιρατσιστικού νόμου και πίστεψαν αφελώς ότι μπορούν να αξιοποιήσουν το ζήτημα, για να συσπειρώσουν το ακροδεξιό τόξο. Όμως, η στάση τους έρχεται ως συνέχεια της πολιτικής ανοχής προς την εγκληματική δράση της Χρυσής Αυγής, η οποία έχει σχολιαστεί διεθνώς αρνητικά και η κυβέρνηση έχει δεχθεί πιέσεις προς την κατεύθυνση της μεγάλης αυστηρότητας τόσο στην ποινική μεταχείριση των δραστών ρατσιστικών εγκλημάτων, όσο και στην αντιμετώπισης του φαινόμενου.

Εννοείς την παρέμβαση της ευρωπαίας επιτρόπου και του Παγκόσμιου Εβραϊκού Συνεδρίου;
Πολλές οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στη δεκαετία του 2000 υπέθαλψαν και καλλιέργησαν στις χώρες τους την άνοδο των ακροδεξιών κομμάτων, γιατί η παρουσία και η δράση της ακροδεξιάς μετατοπίζει πάντα το κέντρο βάρος της πολιτικής ζωής προς τα δεξιά και επιτρέπει στα δεξιά κόμματα που εκφράζουν το θεσμικό ρατσισμό, να εμφανίζονται ως δημοκρατικό κέντρο. Η ΕΕ όμως, ως στρατηγικό κέντρο, έχει λόγους να θέλει να διατηρήσει έστω και ψήγματα της μακριάς παράδοση δημοκρατίας. Από τη μια υλοποιεί μια ακραία αντιμεταναστευτική πολιτική και από την άλλη ξορκίζει το ρατσισμό με αποφάσεις πλαίσιο, που καλεί τις χώρες να τις κάνουν εσωτερικό δίκαιο.
Το ίδιο κάνει και η ΝΔ. Ενώ έχει και η ίδια πολλά στοιχεία από την ακροδεξιά ατζέντα της Χρυσής Αυγής, υποχρεώνεται να μιλάει για ρατσισμό και ναζισμό. Η υποκρισία όμως δεν μπορεί παρά να παράγει παλινωδίες και γελοιότητα.
Μπορεί τελικά η ΝΔ να κερδίσει τις ψήφους της Χρυσής Αυγής πηγαίνοντας όλο και πιο δεξιά;
Η συσπείρωση γύρω από τη Χρυσή Αυγή, αν εξαιρέσεις το παραδοσιακό ποσοστό των ακροδεξιών στη χώρα μας, που ψήφιζε κατά περίσταση ΝΔ ή ΛΑΟΣ, το οποίο κυμαίνεται γύρω στο 5%, αφορά σε κοινωνικά στρώματα που έλκονται από τον «αντιμνημονιακό» και «αντισυστημικό» λόγο της, που σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να εκπροσωπηθεί από τη ΝΔ. Αντίθετα, η ύπαρξη της Χρυσής Αυγής λειτουργεί ως ανάχωμα, ώστε αυτά τα κοινωνικά στρώματα να μην στραφούν προς τα αριστερά και γι’ αυτό έχει και ασυλία από το σύστημα.
Κατά συνέπεια, η ΝΔ διεκδικεί κάποιο τμήμα από το παραδοσιακό ακροδεξιό ακροατήριο, το οποίο όμως επειδή βιώνει εθνική ταπείνωση από τη Γερμανία και τη Μέρκελ, που ο Σαμαράς υπηρετεί αδιαμαρτύρητα, δεν φαίνεται να μπορεί να το κερδίσει.
Τελικά ο ρατσισμός και ο ναζισμός είναι υπόθεση ενός νόμου;
Προφανώς, τα πολιτικά και κοινωνικά φαινόμενα δεν είναι υπόθεση μόνο νομικών ρυθμίσεων. Ούτε βέβαια και μιας ριζικής αλλαγής της κοινωνίας, που θα μας λύσει όλα τα προβλήματα. Οι αιτίες είναι γνωστές. Η ηττημένη και διαλυμένη κοινωνία είναι το καλύτερο φυτώριο για το ναζισμό. Όμως οι νομικές ρυθμίσεις που έρχονται εκ των υστέρων να αντιμετωπίσουν εγκληματικές συμπεριφορές που συμβαίνουν καθημερινά, αποκτούν κοινωνική συναίνεση και υποχρεώνουν και τους εφαρμοστές του δικαίου να μη μένουν αδιάφοροι, όπως το έκαναν τρία χρόνια τώρα με το κατά τα άλλα επαρκές (!) νομικό πλαίσιο που υπήρχε για το ρατσισμό.
Καμία ηρωοποίηση δεν θα συμβεί σε όσους καταδικαστούν ως ρατσιστές. Το Σύνταγμά μας προστατεύει την αξία του ανθρώπου και εγγυάται την απόλυτη προστασία της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας, όσων βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια, χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής, γλώσσας, θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων. Αυτός είναι ο πυρήνας της δημοκρατίας, που συνταγματικά είναι κατοχυρωμένος, αλλά ουσιαστικά καταζητείται…

Η ελευθερία της έκφρασης δεν περιορίζεται από μια τέτοια νομική ρύθμιση;
Έχω μείνει έκπληκτη με όλους αυτούς που συμμετείχαν στο δημόσιο διάλογο εκφράζοντας την ανησυχία τους, μήπως υπονομευτεί το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης. Περιμένω ανάλογη αρθρογραφία για τη ρύθμιση Δένδια σχετικά με τις διαδηλώσεις των 200 ατόμων, αν υπονομεύουν το δικαίωμα της ελευθερίας της συνάθροισης.
Εμείς ως ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ έχουμε ρητά δηλώσει ότι σε ένα τέτοιο νόμο πρέπει να τιμωρούνται μόνο ρατσιστικές πράξεις, οι δράστες, αλλά και οι υποκινητές των πράξεων και, κατά συνέπεια, πήραμε αποστάσεις από διατάξεις του νομοσχεδίου Ρουπακιώτη, όπως αυτή του δημόσιου εγκωμιασμού των εγκλημάτων μνήμης. Επίσης, σε ένα τέτοιο νόμο πρέπει να υπάρχει αυξημένη προστασία των θυμάτων και των μαρτύρων, που δεν έχουν χαρτιά, ώστε να ασκήσουν το δικαίωμα της έννομης προστασίας. Ταυτόχρονα, απαιτείται επιμόρφωση διωκτικών και δικαστικών αρχών, ώστε να μπορούν να ασκήσουν τα καθήκοντα τους.
Οι υπερβολές που ακούστηκαν ότι θα γίνει επέκταση του αντιρατσιστικού νόμου και στην αριστερά και στους αγωνιστές των κινημάτων, δεν προκύπτουν από καμία διάταξή του, αφού ρητά προστατεύει «πρόσωπο ή ομάδες προσώπων, που προσδιορίζονται με βάση τη φυλή, το χρώμα, τη θρησκεία, τις γενεαλογικές καταβολές, την εθνική ή εθνοτική καταγωγή, τον γενετήσιο προσανατολισμό ή την ταυτότητα φύλου», όταν δέχονται επίθεση. Τι σχέση ή τι συνάφεια μπορεί να έχει αυτό με την αριστερά;
Ο ΣΥΡΙΖΑ τι πρόκειται να κάνει;
Ο ΣΥΡΙΖΑ παρακολούθησε και συμμετείχε με μεγάλο ενδιαφέρον στο δημόσιο διάλογο, που έγινε με αφορμή το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο Ρουπακιώτη. Εκφράσαμε τη συμφωνία μας και τη διαφωνία μας σε συγκεκριμένες διατάξεις.
Όταν όμως το νομοσχέδιο αυτό έγινε αντικείμενο αντιδικίας μεταξύ των κομμάτων της τρικομματικής, και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό ώστε να προβούν ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ σε χωριστή νομοθετική πρωτοβουλία, προετοιμαζόμαστε να καταθέσουμε δικό μας σχέδιο νόμου. Η στήριξη της πρωτοβουλίας τους και μάλιστα εν λευκώ, θα ήταν σαν να δίναμε αναδρομικά συχωροχάρτι για όλες τις παραλείψεις τους να προβούν σε άλλες τέτοιες κινήσεις, για άλλα σοβαρά ζητήματα.
Ταυτόχρονα, η κίνηση της ΝΔ να καταθέσει τέσσερα άρθρα για βελτίωση του νόμου 927/1979, προοιωνίζει νέο συμβιβασμό μεταξύ των τριών, σε άγνωστο πλαίσιο, στο οποίο δεν μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να δεσμευτεί. Τελικά η καταπολέμηση του ρατσισμού είναι πολύ σοβαρή υπόθεση, για να χωρέσει σε πολιτικές σκοπιμότητες.

* Η Τασία Χριστοδουλοπούλου είναι μέλος της Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ και συντονίστρια του τμήματος Δικαιωμάτων.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s