Οι άθλιοι του 21ου αιώνα

 

Μη φοβάστε τους ληστές και τους δολοφόνους. Οι προ­καταλήψεις είναι ο αληθινός ληστής. Η κακία είναι ο πραγματικός δολοφόνος»

Οι Αθλιοι – Βικτόρ Ουγκό

Το πνεύμα του Ιαβέρη, του Βικτόρ Ουγκό, αναβιώνει στις κοινωνίες της Δυτικής Ευρώπης και των ΗΠΑ, που εξαντλούν την αυστηρότητά τους στους σύγχρονους Αγιάννηδες των γκέτο και των προαστίων

Πριν από περίπου μία δεκαετία οι μαθητές των γαλλικών σχολείων επέστρεψαν στις αίθουσες, μετά τις καλοκαιρινές διακοπές, με μια δυσάρεστη έκπληξη: στα θερινά τμήματα της γαλλικής εθνοσυνέλευσης είχε ψηφιστεί νομοθεσία που όριζε ότι παιδιά από 13 ετών θα φυλακίζονταν έως και για έξι μήνες εάν «προσέβαλλαν» τους δασκάλους τους ή τους ελεγκτές στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Η ποινή συνοδευόταν από πρόστιμο 7.500 ευρώ και προφανώς ένα «λερωμένο» ποινικό μητρώο που θα τους συνόδευε για το υπόλοιπο της ζωής τους.

Οσο για τους γονείς των ανήλικων παραβατών, κινδύνευαν να χάσουν σειρά κρατικών επιδομάτων, γεγονός που θα μπορούσε να ρίξει αρκετές οικογένειες κάτω από το όριο της φτώχειας χωρίς κανένα δίχτυ κοινωνικής ασφάλισης.

Εξίσου ανατριχιαστικές με την επιβαλλόμενη ποινή ήταν και ορισμένες λεπτομέρειες στη διατύπωση του νόμου: τα παιδιά των 13 ετών θα κατέληγαν στη φυλακή ή σε κάποιο ίδρυμα όχι για την τέλεση συγκεκριμένου εγκλήματος αλλά για την «άρνηση επίδειξης του απαιτούμενου σεβασμού». Ο νόμος πρόσφερε επίσης ανωνυμία στους «αυτόπτες μάρτυρες», δηλαδή σε κάθε επίδοξο «καταδότη» που θα παρέδιδε τα παιδιά στις Αρχές.

Ο ευρωπαϊκός Τύπος εντόπισε γρήγορα το πνεύμα του Ιαβέρη, από τους «Αθλιους» του Βικτόρ Ουγκό, να πλανάται πάνω από τον ουρανό του Παρισιού. «Ενα σκληρό μάθημα από τους “Αθλιους”» τιτλοφορούσε τη σχετική ανταπόκρισή της η βρετανική εφημερίδα «Guardian», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση της χώρας σερνόταν στη γραμμή του «νόμου και της τάξης» που χάρασσε το νεοφασιστικό κόμμα του Λε Πεν.

Η γαλλική κυβέρνηση δεν ήταν η μόνη που διολίσθαινε ταχύτατα στον αυταρχισμό. Λίγα χρόνια από τη στιγμή που οι Γάλλοι ξύπνησαν το φάντασμα του Ουγκό, στην Αγγλία κάποιοι αποφάσισαν να συνδυάσουν τη φρίκη του Οργουελ με τον παραλογισμό της ταινίας «Κουρδιστό Πορτοκάλι» του Κιούμπρικ: τοπικές αρχές τοποθετούσαν σε κεντρικές πλατείες ηχεία που έπαιζαν υπέρηχους, που γίνονταν αντιληπτοί μόνο από παιδιά και εφήβους.

Οι ήχοι ήταν ένα «δώρο» στους καταστηματάρχες που ενοχλούνταν από την παρουσία νεαρών ατόμων στις γειτονιές τους. Σήμερα παρόμοιες συσκευές, με τον τίτλο «απωθητικά νέων» πωλούνται στη Μεγάλη Βρετανία σε τιμές που ξεκινούν από 400 στερλίνες.

Στην αντίπερα πλευρά του Ατλαντικού τα δρακόντεια μέτρα εναντίον παιδιών και εφήβων επιβάλλονται συχνά με τους λεγόμενους «νόμους των τριών χτυπημάτων», που προβλέπουν ότι ακόμη και ασήμαντα πταίσματα (όπως λόγου χάρη η επίπληξη για διατάραξη κοινής ησυχίας) μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές ποινές φυλάκισης ή και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων εάν επαναληφθούν τρεις φορές. Πρόσφατα όμως αρκετές πολιτείες σκέφτονται να υιοθετήσουν και τη γαλλική πρακτική της διακοπής επιδομάτων σε οικογένειες των οποίων τα παιδιά έχουν διαγωγή… κοσμία ή απλώς δεν παρακολουθούν με επιμέλεια τα μαθήματά τους στο σχολείο.

Γινόμαστε, λοιπόν, μάρτυρες της επιστροφής του Ιαβέρη που θα διώκει ανελέητα ένα σύγχρονο Γιάννη Αγιάννη; Στη Γαλλία και τη Βρετανία αρκετοί σχολιαστές έσπευσαν να αμφισβητήσουν τον παραλληλισμό τονίζοντας ότι οι διώξεις εναντίον των νέων δεν έχουν τα ταξικά χαρακτηριστικά, τα οποία καταδίκαζε στο έργο του ο συγγραφέας των «Αθλίων». Η πραγματικότητα όμως φαίνεται να τους διαψεύδει.

Οπως αποδείχθηκε στην πράξη, η εφαρμογή των νόμων είναι πάντα πιο σκληρή στα προάστια του Παρισιού, όπου ζουν οι αποκλεισμένοι του γαλλικού ονείρου. Στη Μεγάλη Βρετανία οι έφηβοι, που απωθούνται σαν τα κουνούπια, είναι τα φτωχά παιδιά που μεγαλώνουν στη μεταθατσερική εποχή των ιδιωτικοποιημένων δημόσιων χώρων και της έλλειψης εγκαταστάσεων αναψυχής και άθλησης.

Οσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες, όλες οι έρευνες αποδεικνύουν ότι η σκληρότερη αστυνόμευση των νέων και η επιβολή των αυστηρότερων ποινών σημειώνεται στα γκέτο των μαύρων και των ισπανόφωνων. Οσο για την οικονομική τιμωρία των γονιών, μέσω της διακοπής επιδομάτων, είναι προφανές ότι φτάνει την έννοια του ταξικού διαχωρισμού στα άκρα, αφού ουσιαστικά θίγει μόνο τις φτωχές οικογένειες που εξαρτώνται από την κρατική βοήθεια για την επιβίωσή τους.

Φτάσαμε, λοιπόν, στην ηθική της προεπαναστατικής Γαλλίας και των πρώτων χρόνων της βιομηχανικής επανάστασης, όταν η πρωταρχική συσσώρευση κεφαλαίου επέβαλε έναν απάνθρωπο αυταρχισμό στα πιο ευάλωτα τμήματα της κοινωνίας; Οσοι αμφιβάλλουν θα μπορούσαν να βρουν μερικές ακόμη ομοιότητες στην οργή που προκαλούσαν οι «Αθλιοι» του Ουγκό στην καθεστωτική διανόηση της εποχής του. «Είναι αδύνατο να διαβάσεις (το βιβλίο) χωρίς να νιώσεις μια ανίκητη αηδία» έγραφε στις 17 Αυγούστου του 1862 η γαλλική «Monde».

Την ίδια αηδία, προς κάθε έννοια ανθρωπισμού, που νιώθουν ακόμη και σήμερα οι καλοπληρωμένες πένες των οικονομικά ισχυρών –οι απάνθρωποι, υπάνθρωποι υπερασπιστές του νόμου και της τάξης.

Άρης Χατζηστεφάνου

Εφημερίδα των Συντακτών 17/8/2013

Info

Διαβάστε

«Οι Αθλιοι»

Ενα από τα σημαντικότερα λογοτεχνικά δημιουργήματα του 19ου αιώνα, που αηδίασε, ως όφειλε, τους κριτικούς των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης της εποχής του.

Δείτε

«Το κουρδιστό πορτοκάλι»

Ο Κιούμπρικ, στα καλύτερά του, περιγράφει τον φαύλο κύκλο του κρατικού αυταρχισμού και της παραβατικότητας σε μια δυστοπική αλλά απόλυτα υπαρκτή πραγματικότητα.

Μετανάστης είσαι κι εσύ, ηλίθιε

Πίσω από τα κάγκελα της μισαλοδοξίας και του κομπλεξισμού σου, ταμπουρωμένος μέσα στο υπερεγώ σου, αποκλεισμένος από την ουσία της ζωής και του όποιου θεού σου, μιλάς για τη ζωή σα να τη ζεις, και για τους ανθρώπους της σα να τους ξέρεις. “Να φύγουν”, “είναι τρομοκράτες” και “να τους πάρετε σπίτια σας” ξέρεις να λες, και ας πάει να γαμηθεί ο πλανήτης ολόκληρος. Εσύ να είσαι καλα.

Εχεις ιδέα τι άντερα χρειάζεσαι για να αρπάξεις τη ζωή από τα μαλλιά και να την παλέψεις, όταν εκ των προτέρων ο υπόλοιπος κόσμος σε καταδικάζει;

Ένιωσες ποτέ την απόγνωση που φέρνει η συνειδητοποίηση πως δε χωράς πουθενά. Μια στιγμή θα αρκούσε για να δώσεις τέλος στη ζωή σου, ”φίλε”. Ή μήπως εάν σε κυνηγούσε το καθεστώς στη χώρα σου θα καθόσουν να σε φάνε. Και τέλος πάντων, όταν με τόση ευκολία καταδικάζεις ανθρώπινες ζωές, ξέρεις για τι μιλάς, υπάνθρωπε;

Ξέρεις τι σημαίνει να φεύγεις υπό την απειλή της δολοφονίας ή της φυλακής επιδή διαφωνείς με ένα καθεστώς δικτατορικό ή κατοχικό;

Έχεις νιώσει ποτέ πως είναι να αφήνεις πίσω τους συγγενείς και τα αγαπημένα σου πρόσωπα για να αναζητήσεις μια ευκαιρία να ΖΗΣΕΙΣ;

Έχεις νιώσει ποτέ την αδικία του θανάτου των δικών σου σε πόλεμο, ή ακόμα κι από την ίδια την κυβέρνηση της χώρας σου;

Έχεις αναγκαστεί ποτέ να αντιμετωπίσεις τη ζωή χωρίς να ξέρεις που θα βρεθείς το επόμενο λεπτό, χωρίς τη δυνατότητα του παραμικρού σχεδιασμού, γυρεύοντας ελπίδα από οπουδήποτε και έρμαιο του εκάστοτε δουλέμπορα που θα ρουφήξει με το καλαμάκι ακόμα και τις τελευταίες σου οικονομίες;

Έχει περάσει ποτέ από το μυαλό σου πως μπορεί να είναι να είσαι κυνηγημένος μια ζωή, να διασχίζεις τη μισή γη για να βρεις πατρίδα, ή ποια μπορεί να είναι τα συναισθήματα όταν στο σκοτάδι, ίσως μαζί με την οικογένεια και τα παιδιά σου, σε φορτώνουν σε ένα καϊκι μαζί με άλλα σαράντα άτομα, και σε αφήνουν στο έλεος της θάλασσας και του, όποιου, θεού;

Μήπως ήρθες ποτέ στη θέση του κατατρεγμένου οικογενειάρχη, που αποχωρίζεται την οικογένειά του για να τους στέλνει χρήματα, ή αυτόν που μαζί με την οικογένειά του ζητιανεύει λίγη ανθρωπιά; Εσύ τι θα έλεγες στο παιδί σου αν ζούσατε σε ένα από τα στρατόπεδα του αίσχους; Αυτά της υποδοχής. Που θα του έλεγες ότι βρίσκεστε, και γιατί;

Πόσο ανώτερος πιστεύεις ότι είσαι από έναν άνθρωπο που μπορεί να έχει αλλάξει “εφτά πατρίδες”, όπως μου είχε πει ένας λατζιέρης από το μπαγκλαντές που είχε σπουδάσει οδοντίατρος, μέχρι να βρει ένα κεραμίδι, μια δουλειά και ένα πιάτο φαϊ;

Πόσο μπάτσος μπορεί να είσαι στην ψυχή όταν συνειδητά υποστηρίζεις και επικροτείς το ρόλο του χωροφύλακα και της χωματερής ανθρώπινων ονείρων που σου έχει αποδώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση;

Και τέλος, πόσο κοντόφθαλμος μπορεί να είσαι για να μη βλέπεις πως μετανάστης, μπορεί σήμερα να είσαι κι εσύ. Ηλίθιε.

 http://rebeliskos.wordpress.com/2013/08/12/%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B5%CE%AF%CF%83%CE%B1%CE%B9-%CE%BA%CE%B9-%CE%B5%CF%83%CF%8D-%CE%B7%CE%BB%CE%AF%CE%B8%CE%B9%CE%B5/

Καλά της κάνουν της Βίκυς Σταμάτη;

Γράφει ο Θανάσης Καρτερός

Διαβάζουμε στα ψιλά των εφημερίδων ότι η Βίκυ Σταμάτη, η γυναίκα του Άκη Τσοχατζόπουλου, υποβλήθηκε σε διπλή μαστεκτομή στον Άγιο Σάββα. Τώρα νοσηλεύεται στο ίδιο νοσοκομείο φρουρούμενη, και εφόσον όλα πάνε καλά με την υγεία της θα επανέλθει στις φυλακές.

Ας θυμίσουμε ότι η Σταμάτη είναι προφυλακισμένη από τον Απρίλη του 2012. Το ανήλικο αγοράκι που έχει αποκτήσει με τον Άκη Τσοχατζόπουλο, μόλις έξι χρόνων, μεγαλώνει με τη γιαγιά του.

Ας θυμίσουμε επίσης ότι προφυλακισμένη πάνω από ένα χρόνο είναι και η κόρη του Άκη Αρετή.

Ολόκληρη η οικογένεια δηλαδή βρίσκεται στις φυλακές και όχι επειδή καταδικάστηκαν, αλλά επειδή θεωρούνται ύποπτοι φυγής και διάπραξης νέων αδικημάτων -η συνηθισμένη νομική αιτιολόγηση της προφυλάκισης.

Κι όλα αυτά συμβαίνουν ενώ ένας, έστω ένας, από τους φίλους, τους συντρόφους, τους βολεμένους, τους ευεργετημένους, τους παρατρεχάμενους, τους σφουγγοκωλάριους του Άκη δεν έχει ξεστομίσει μια έστω λέξη για το είδος της μεταχείρισης που υφίσταται η οικογένεια του πρώην πανίσχυρου άνδρα του ΠΑΣΟΚ.

Το γιατί είναι φανερό: Γιατί τρέμουν μια εξοργισμένη κοινή γνώμη που ζητάει την κεφαλή επί πίνακι των ενόχων για σκάνδαλα, διασπάθιση του δημόσιου χρήματος, κατάχρηση εξουσίας. Και των υπευθύνων για όσα υποφέρουν εκατομμύρια άνθρωποι, που με κανέναν δεν τα έφαγαν χτες, ότι κι αν λέει ο Πάγκαλος. Αλλά δεν έχουν σήμερα να φάνε.

Στις πολιτισμένες δημοκρατικές κοινωνίες όμως, μπορεί και πρέπει ο κάθε δικαστής να παίρνει υπόψη τις διαθέσεις της κοινής γνώμης, αλλά δεν μπορεί να δικάζει και να τιμωρεί η κοινή γνώμη. Ούτε μπορεί να αποτελεί η προφυλάκιση τρόπο τιμωρίας, διασυρμού και εξουθένωσης οποιουδήποτε κατηγορουμένου.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι δυνατό να πιστεύει κάποιος δικαστής ότι η Βίκυ Σταμάτη θα διαπράξει εγκλήματα αν αποφυλακιστεί; Ή ότι θα πάρει το παιδί της, θα ξεφύγει από το μάτι των αρχών και θα το σκάσει στο εξωτερικό; Όχι φυσικά.
Αν αυτά όμως δεν συντρέχουν, για ποιο λόγο είναι ακόμα στη φυλακή, καρκινοπαθής, εγχειρισμένη, ταλαιπωρημένη και χωρίς να έχει καταδικαστεί; Και γατί δεν εφαρμόζεται και στην περίπτωσή της το πνεύμα του νόμου, που επιτάσσει μια επιεικέστερη μεταχείριση στης μητέρες μικρών παιδιών, πολύ περισσότερο όταν είναι βαριά άρρωστες;

Δεν έχει κανένα δικαίωμα κανείς, εκτός από το φυσικό δικαστή, να αποφαίνεται για αθωότητα ή ενοχή οποιουδήποτε -και της συγκεκριμένης γυναίκας. Έχουμε όμως δικαίωμα να ζητάμε να μην έχει κανείς, μα κανείς, την τύχη του αποδιοπομπαίου τράγου. Να μη χρησιμοποιείται κανείς, όσες ενδείξεις κι αν υπάρχουν εις βάρος του, ως κολυμβήθρα για να ξεπλυθούν σκάνδαλα και ρεμούλες δεκαετιών. Να μην διασύρεται κανείς για να στρέψει εναντίον του την οργή της η κοινή γνώμη και να εκτονωθεί η απαίτησή της για κάθαρση και δικαιοσύνη. Και να μην εξαντλεί το σύστημα εξουσίας τη σκληρότητά του εναντίον των πιο ευάλωτων, για να «ξεκαρφωθεί» για την ανοχή του απέναντι σε όσους διαθέτουν προστασία και δύναμη.

Όσο κρατούν μια άρρωστη γυναίκα, όποιες κατηγορίες κι αν τη βαρύνουν, δεν αποδεικνύουν πόσο δίκαιοι είναι -αλλά πόσο άδικοι μπορούν να γίνουν για να φανούν δίκαιοι. Κι όσοι πιστεύουν ότι ξεμπερδεύουν με ένα «καλά να πάθει», ή «καλά της κάνουν», ας σκεφτούν ότι ίσως στρώνουν έτσι το δρόμο, χωρίς να το θέλουν, για να «κάνουν καλά» και σε άλλους, πιο συμπαθείς από τη Σταμάτη…

http://www.koutipandoras.gr/39348/%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%AC-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CE%AC%CE%BD%CE%BF%CF%85%CE%BD-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B2%CE%AF%CE%BA%CF%85%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BC%CE%AC%CF%84%CE%B7.html